|
Poollicht/Noorderlicht
Poollicht,
ook wel noorderlicht, Aurora Borealis (noordelijk halfrond)
of Aurora Australis (zuidelijk halfrond) genoemd, hangt samen
uitbarstingen op de zon, waarbij grote hoeveelheden geladen
deeltjes het heelal ingeslingerd worden. Het aardmagnetisch
veld zorgt ervoor dat de deeltjesstroom in de omgeving van
de aarde wordt afgebogen en in de buurt van de noord- en zuidpool
met verhoogde snelheid de atmosfeer binnendringt.
De deeltjes
die van de zon afkomstig zijn evatten veel energie die in
de bovenste kilometers van de atmosfeer door botsingen wordt
overgedragen op atomen zuurstof en stikstof. Die energie komt
uiteindelijk weer vrij en wordt op 800 tot 1000 kilometer
hoogte uitgestraald in de vorm van het kleurrijke poollicht.
Als het zich voordoet zien we vaak een lichte gloed of is
het licht zichtbaar als bewegende bogen, stralenbundels of
gordijnen van licht en heel zelden is het valmmend. Soms staat
er aan de noordelijke horizon een boog waaruit de lichtstralen
als zoeklichten omhoog schieten.
Poollicht boven Alaska. Foto: US
Air Force 
- Senior Airman Joshua Strang
De kans
op poollicht is het grootst in jaren met grote activiteit
op het oppervlak van de zon. Om de elf jaar maakt de zon zo'n
actieve periode door, wat zich uit in een groter aantal zonnevlekken.
Dat zijn donkere vlekken op de zon, die samenhangen met koelere
plekken op de zon. Hun aantal is een maat voor de activiteit
van de zon: hoe meer er te zien zijn, hoe actiever de zon.
Boven
de 60e breedtegraad is het noorderlicht vaak te zien. In Nederland
wordt jaarlijks op gemiddeld ongeveer zeven dagen poollicht
waargenomen, het vaakst in jaren met veel zonneactiviteit.
Het verschijnsel is het best te zien vanaf een donkere plaats
met goed uitzicht in noordelijke richting.
Het mooist
is het soms helderrode poollicht te zien als de maan niet
schijnt en de lucht weinig stof of waterdamp bevat.
>>
Bekijk een filmpje
van het Noorderlicht in Finland.
>> Bekijk het Noorderlicht
via een webcam in Alaska. |
